Newsletter

Centrum miasta - Plac farski

REWITALIZACJA HISTORYCZNEGO

CENTRUM LĘDZIN „PLAC FARSKI"

 

Projekt dofinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Działania 6.2. Rewitalizacja obszarów zdegradowanych, Poddziałania 6.2.2 Rewitalizacja - „małe miasta" Priorytet VI. Zrównoważony rozwój miast Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 - 2013.

 

 

  • wartość dofinansowania 4.268.020,00 zł
  • Okres realizacji: 2011 - 2013r.

 

RYS HISTORYCZNY

 

Lędziny są prastarą osadą, powszechnie uważaną za jedną z najstarszych dawnej ziemi pszczyńskiej, a nawet Górnego Śląska. Najstarsza historycznie udokumentowana wiadomość dotycząca Lędzin jako starej osady jeszcze na tzw. prawie polskim, odnosi się do XII wieku, kiedy to ziemia pszczyńska wraz z Lędzinami stanowiła integralną część ziemi krakowskiej. Od połowy XVI wieku Lędziny były własnością Baltazara Promnic. Dobra Promnitzów podzielone były na tzw. klucze, a Lędziny należały do największego zwanego bijasowickim, później lędzińskim. Rozpoczął się wówczas szybki rozwój gospodarki folwarczno-pańszczyźnianej, opartej na uprawie roli, hodowli zwierząt, gospodarce stawowej i leśnej co z kolei przełożyło się na rozbudowę i wzrost znaczenia wsi.

Mapa Andreasa Hindenberga 1636 roku (najstarsza wielkoskalowa mapa gospodarcza na obszarze Polski) ukazuje obszar rolnicze, stawy oraz historyczne centrum Lędzin u podnóża wzgórza Św. Klemensa, będące przedmiotem współczesnej rewitalizacji.

Podobnie jak na całym Górnym Śląsku, w I połowie XIX wieku rozpoczęło się wydobycie węgla kamiennego. W 1842 roku, zarządca kopalni księcia pszczyńskiego, nadsztygar Brucker znalazł w zalesionym terenie między wsią Lędziny a kolonią Hołdunów, pokład węgla grubości 3 metrów. W rok później rozpoczęto w tym miejscu wydobycie węgla. Ta pierwsza kopalnia otrzymała nazwę Radość Henryka, na cześć panującego wówczas w Pszczynie Jana Henryka Hochberga. W krajobrazie Lędzin pojawiły się charakterystyczne zabudowania kopalniane, które w XX wieku zdominowały krajobraz. Nastąpiła stopniowa degradacja środowiska naturalnego oraz zmiany społeczne i gospodarcze. Rolnictwo stało się dla większości mieszkańców zajęciem ubocznym a zaczęło przeważać górnictwo. Restrukturyzacja kopalń końca XX wieku spowodowała konieczność zmiany struktury zatrudnienia w mieście. Coraz większą rolę zaczęły odgrywać małe i średnie przedsiębiorstwa. Pobudzanie aktywności środowisk lokalnych i stymulowanie współpracy na rzecz rozwoju społeczno-gospodarczego stały się priorytetowymi działaniami władz samorządowych. Przyjęte programy rewitalizacyjne, dążące do stworzenia wysokiej jakości przestrzeni miejskiej są niezbędnymi krokami mającymi na celu przywrócenie zdegradowanych terenów społecznościom lokalnym.

Nazwa rewitalizowanego obszaru „PLAC FARSKI" odnosi się do wielowiekowej historii tego terenu, nierozerwalnie związanego z parafią św. Klemensa, będącą jedną z najstarszych w województwie, sięgającą historycznie XIII-go wieku.
Kościół parafialny św. Klemensa położony był na górce nieopodal wsi, natomiast budynek plebanii tzw. „fary" nie był ulokowany, jak było to zazwyczaj przy kościele, lecz wśród zabudowań centrum wsi.

Obecnie budynek „plebanii" po przeprowadzonych pracach renowacyjnych stanowi pierwszy element projektu pn. Rewitalizacja historycznego Centrum Lędzin „Plac Farski".

 

Plac Farski współcześnie

Pięciokątny plac „rynek", którego główną atrakcją jest fontanna ograniczony jest od wschodu istniejącym obiektem zabytkowego budynku byłej „plebanii" (obecnie siedziba Biblioteki Miejskiej), od zachodu pierzeją przebudowanych i rozbudowanych „stajni" plebańskich z dobudowaną częścią północną, wierzą zegarową i przejściem w parterze. Na placu umiejscowiono oprócz fontanny postumentem z pękniętym dzwonem z kościoła św. Anny jednym z najstarszych dzwonów w województwie.

W zachodniej pierzei rynku z logiami na parterze dominuje działalność gastronomiczno-usługową, restauracje itp., natomiast na piętrze sale wystawiennicze, projekcyjne oraz pomieszczenia dla lędzińskich stowarzyszeń. Dzięki powyższemu projektowi miasto zyskało zarówno przestrzeń publiczną, gdzie mieszkańcy mogą w atrakcyjny sposób spędzić swój wolny czas a równocześnie wzrośnie jego wartość estetyczna i atrakcyjność dla inwestorów zewnętrznych.

Sąsiedztwo drogi Lędzińskiej zostało ograniczone poprzez dodanie szpaleru drzew i odtworzenie kamiennego muru z bramą dającymi łącznie odczucie bezpieczeństwa jednak bez utraty kontaktu i otwarcia widokowego wnętrza placu dla podróżujących samochodami i przechodniów. Całość kompozycji dopełniają rzędy latarni i ławki.

Zawsze potrzebne w sąsiedztwie centralnych miejsc parkingi zostały zlokalizowane na obniżonej polanie za  pocztą oraz przy budynku poczty.

 

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 - 2013

 

 

Informacje źródłowe na temat Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 - 2013  znajdują się na stronie www.rpo.slaskie.pl

Widok od południa na plac i budynek "stajni plebańskich" przed rewitalizacją, po prawej budynek "plebanii" po rewitalizacji, luty 2011 rok

"Plac Farski" po rewitalizacji - marzec 2014

Przed rewitalizacją, widok placu przy "plebanii" od zachodniej strony - czerwiec 2009 rok

Widok od zachodniej strony na "Plac Farski", w tle budynek "plebanii" (za fontanną), dzwonnica i wieża zegarowa po lewej, po prawej scena plenerowa, marzec 2014 rok

Widok od strony północno - wschodniej - maj 2014 rok

Zdjęcie nocne na plac od zachodniej strony - maj 2014 rok

Widok od strony południa na budynek "stajni plebańskich" do modernizacji (po lewej) i plac - luty 2011

Widok jw. po rewitalizacji - marzec 2014

Ulica Ks. Kupilasa - listopad 2010

Ulica Ks. Kupilasa - marzec 2014

Archiwalne zdjęcie bramy na przełomie XIX i XX wieku

Zrekonstruowana historyczna brama przy wejściu na "Plac Farski"

Widok na budynek "stajni plebańskich" do modernizacji, od strony północno - wschodniej - marzec 2014

Widok budynku po modernizacji wraz z placem, od strony północno - wschodniej - marzec 2014

Widok pomieszczenia w momencie rozpoczęcia prac - kwiecień 2012

Sala audiowizualna wewnątrz - marzec 2014

dzisiaj: 28 listopada 2014
imieniny:
Grzegorza, Zdzisława
Nagrody i wyróżnienia
ISO
Stawiamy na jakość
Najwyższa jakość
Polecamy
zamknij
Wyślij kartkę